بازار تجریش؛ قلب اقتصادی شمال تهران

 امامزاده صالح از مراکز کلی مذهبی در شمال تهران بوده که نقش بسیار مهمی در تشکیل بازار تجریش و تکیه تجریش داشته.

مقاله های در رابطه:

  • تجریش کجاس؟
  • بازار تجریش؛ حال و هوایی متفاوت در آستانه یلدا
  • بازار تجریش کجاس؟‍
  • بازار تهران: بزرگترین و جور واجور ترین جاذبه پایتخت

در اول بازارها به صورت موقتى و چيدن بساط در مکانى معين به وجود اومدن، اما بعدا مهم ترین محور ارتباطی فضای شهری شده و شکل ثابتى به خود گرفتن و در بخشى معين از شهر به صورت دکان هایى ساخته شده در يک مجموعه به نام بازار شکل گرفتن.

محل بازار در شهرهاى ایران در نزديکى دروازه و در امتداد مهم ترين راه اصلى شهر قرار داشته

بازارها به دلیل موقعیت شهری و اهمیت و نقش بازاریان و اصناف جورواجور، مکانی اقتصادی-سیاسی بوده و خیلی از جشن ها، مراسم ملی و حتی عزاداری های مذهبی هم در بازارها برگزار می شده .

محله تجریش مثل محلات قدیمی و مرکزی شمیرانات، در منطقه ۱ شهرداری تهران قرار داره.

بزرگ ترین آبادی دور و بر تهران که تند تر و پرشتاب تر از بقیه آبادی های دور و بر تهران در دل شهر تهران قرار گرفت و به سرعت هم جذاب شد، تجریش یا شمیرانه.

شمیرانات دارای گذشته طولانی نیس، از وقتی که تهران به عنوان پایتخت انتخاب شد، شمیران به دلیل آب و هوا و باغ های فراوانش به صورت تفریحگاه مردم درآمد.

تجریش شریعتی

دهه ۳۰ خیابون شریعتی به شمال تهران

تجریش از ۹۵۰ سال پیش طجرشت خونده می شد. پیرمردان درباره محله قدیمی تجریش می گفتن که از نزدیک پل رومی در جاده شمیران رو به شمال که می رویم، طرف راست روی تپه، باغی بزرگ به نام گل باوکان بوده و دهکده تجریش در این محدوده قرار داشت. تجریش در قدیم مرکز بخش شمیران بوده که دارای سه محله بود:

۱. محله بالا

۲. محله پائین

۳. محله قلعه نو (زعفرانیه، محمدیه، ناودانک و جعفرآباد)

جالبه که در سفر نامه مارکوپولو از این محله و چنار معروف امامزاده صالح یاد شده.

پول-نام-تصویر

باغ بزرگی که در جاده شمیران بود از دو دهکده تجریش و دزاشیب شکل گرفته. در اون زمان در اراضی دور و بر این باغ ها، گرگ زیاد بوده و اهالی به نزدیک امامزاده صالح (ع) روی آورده و سکونت کردن و تجریش فعلی به وجود اومد.

اینطوری مرکز جغرافیایی و الهی تجریش، امامزاده صالح و بازار بوجود اومده در کناره اون، کانون اقتصادی تجریش شد.

امامزاده صالح

امامزاده صالح دهه ۳۰

ورودی اصلی بازار تجریش، کنار امامزاده صالح بساط دست فروشان شمع و نمک واسه خیرات و دانه واسه کبوتران به راهه.

این بازار از یه طرف به میدون تجریش، از طرف دیگه به امامزاده صالح و کوچه های دور و بر اون دسترسی داره. محل اصلی کار و کاسبی در تجریش بازار و تکیه بالا و کوچه های منشعب از بازار بوده، ولی در تابستون ها در کوچه باغ ها چند دکان فصلی باز می شد و در پاییز بسته و در بهار و تابستون علاوه بر اهل محل تعدادی کارگر طالقانی، لری، نائینی، نطنزی و چند خونواده شهری که تابستون ها در باغ های اجاره ای خونه می کردن، به جمعیت محل اضافه می شد. کارگرها کم کم واسه همیشه در تجریش موندن و تعدادشون کم کم زیادتر شد.

خانواده

 طبق کتیبه موجود در بنای ابتدایی امام زاده واسه قرن هفتم و هشتم هجری قمریه؛ در سال ۱۲۱۰ هجری قمری هلاکومیرزا بچه فتحعلیشاه قاجار بنای امامزاده رو تعمیر کرد و چنار قطوری در وسط محوطه اون قرار داره که پس از بازسازی محوطه اون رو قطع کردن!

امامزاده صالح چنار

عکسی تاریخی از چنار امامزاده صالح دوره قاجار

از وقتی که رضاشاه دربند رو منزل تابستونی خود قرار داد، کم کم چهره تجریش تغییر کرد. اول جاده قدیم شمیران که تا ایستگاه درویش قلهک بیشتر نبود، تا میدون جاده قدیم تجریش ادامه پیدا کرد و کم کم کمرهای بزرگ که سراسر میدون رو فرا گرفته بود، جمع بیاری شد؛ ایستگاه خر و قاطر به ایستگاه اوتوبوس مبدل شد.

بازار تجریش مثل قدیمی ترین مراکز خرید شمیران بوده و بازم بافت قدیمی خود رو حفظ کرده، به طوری که حجره های معروف و قدیمی بازار هویت خود رو از دست نداده ان و در واقع نمونه کوچیکی از بازار تهرانه ؛ این بازار به صورت سرپوشیده ساخته شده و دو محله سرپل و تجریش رو به هم وصل می کنه.

بازار تجریش

بازار تجریش مثل همه بازارهای سنتی دارای مسجد و حسینیه بوده و از جهت های کوچیکی تشکیل شده است که قدم زدن در اون این فضاهای خوشگل رو به آرومی واسه گردشگران به نمایش در می بیاره.

مسجد تجریش

در سال ۱۳۵۲ مغازه داران بازار تجریش در حرکتی سقف بازار رو بازسازی کرده و در سال های گذشته به همت میراث فرهنگی و خود صاحبین کار و کاسبی های این بازار، دوباره دستی به این بازار کشیده و بازسازی دوباره ای واسه اون انجام پذیرفتهه. یکی از حرکت های خوشگل در بازسازی گذشته به کار گیری کتیبه های سنتی کاشی کاری شده واسه تابلوهای سردر مغازه هاس. حدود ۴۰۰ مغازه در این بازار به مشتاقان، جنسا و اجناس جور واجور رو ارائه می کنن.

تکیه تجریش

تکیه تجریش

تکیه تجریش هم طبق تحقیقات و سوابق درج شده، تاریخی سابقه ای حدود ۲۰۰ ساله داره و به زمان قاجار برمیگرده که مراسم عزاداری های ماه محرم و دهه فاطمیه به صورت باشکوه در اون برگزار می شه.

تکیه تجریش

بازار میوه و تره بار در محل تکیه بازار برپاه و خیلی از میوه ها و سبزیجاتی رو که در بعضی فصول در جاهای دیگه تهران پیدا نمی شه، اینجا می توان یافت.

تکیه تجریش

در راسته این بازار که از امامزاده صالح تا سر پل ادامه داره، می تونید به قول معروف از شیر مرغ تا جون آدمی زاد پیدا کنین، سبزی و میوه هایی تازه با رنگ و لعاب جذاب، ترشی‎ و شورفروشی، عطاری ، خرازی، خشکبار و صنایع دستی، لباس و کفش، پارچه، تسبیح و انگشتر و هر اون چیزی که فکرش رو بکنین، پیدا می شه. البته بازار تجریش به مراکز خرید قائم، بعثت، البرز و میری هم ورودی داره.

بازار تجریش

بازار تجریش نمونه ای از موزه محیطیه، که مشارکت مردم در زنده نگه داشتن اون نقش مهمی رو اجرا می کنه و خاطرات جمعی که در رابطه مستقیم با مردم شهر و لایه های فرهنگی و تاریخی شهره، نشونه هاش رو به نمایش گذاشته. این خاطره جمعی باعث هویتمندی این بازار شده.

این روزا هزاران نفر چه تهرانی و چه غیر تهرانی هر روزه با مترو، اتوبوس و تاکسی از سراسر تهران به بازدید از این بازار می آیند. این بازار یکی از مقاصد گردشگران خارجی بوده به طوری که یکی از شاخص ترین گردشگران اون، وزیر امور خارجه استرالیا بوده که از این بازار دیدن کرد.