دانلود پايان نامه ارشد : راه‌کارهای مبارزه با فقر اقتصادی بر اساس کلام و سیره عملی امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) جهت الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

 

عنوان کامل پایان نامه :

 راه‌کارهای مبارزه با فقر اقتصادی بر اساس کلام و سیره عملی امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) جهت الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

قسمتی از متن پایان نامه :

بی‌اعتنایی به حال فقرا و شرکت ندادن مستضعفان تصمیم‌گیری‌ها

یکی از علت‌هایی که باعث تشدید فقر در یک جامعه می‌شود غفلت از محرومان و اختصاص ندادن بودجه‌ای خاص برای کمک به مستمندان است. حاکم جامعه اسلامی باید از حال فقرا آگاه بود، به آن‌ها رسیدگی کند و حتی تا حد لزوم آن‌ها را در تصمیم‌گیری‌ها دخیل کند.

امیر مؤمنان علی (ع) همواره به فکر مستمندان و محرومین جامعه بوده و درصدد رفع مشکلات آن‌ها بودند. علاوه بر این توجه و دستگیری از فقرا را یکی از وظائف مهم حکومت می‌دانستند و مکرراً این موضوع را به کارگزاران خویش گوشزد می‌کردند:

مَا ظَنَنْتُ أَنَّک تُجِیبُ إِلَی طَعَامِ قَوْمٍ عَائِلُهُمْ مَجْفُوٌّ وَ غَنِیُّهُمْ مَدْعُو (عبده، 1391، ج 3، ص 78)

«گمان نمی‌کردم که تو (ای فرماندار بصره!)، دعوت کسانی را بپذیری که، مستمندشان رانده باشد، و توانگرشان خوانده.»

فَأَنْصِفُوا النَّاسَ مِنْ أَنْفُسِکُمْ وَ اصْبِرُوا لِحَوَائِجِهِمْ فَإِنَّکُمْ خُزَّانُ الرَّعِیَّةِ وَ وُکَلَاءُ الْأُمَّةِ وَ سُفَرَاءُ الْأَئِمَّةِ وَ لَا تُحْشِمُوا أَحَداً عَنْ حَاجَتِهِ وَ لَا تَحْبِسُوهُ عَنْ طَلِبَتِه (عبده، 1391، ج 3، ص 90)

«داد مردم را از خود بستانید، و در برآوردن نیازمندی‌های ایشان بردبار باشید، چه شما خزانه‌داران مردم و وکیلان امّت و نمایندگان دولتید؛ سبب شرمنده شدن هیچ نیازمندی مشوید، و درخواست هیچ کس را بی‌پاسخ مگذارید.»

ثُمَّ اللَّهَ اللَّهَ فِی الطَّبَقَةِ السُّفْلَی مِنَ الَّذِینَ لَا حِیلَةَ لَهُمْ وَ الْمَسَاکِینِ وَ الْمُحْتَاجِینَ وَ ذَوِی الْبُؤْسِ وَ الزَّمْنَی فَإِنَّ فِی هَذِهِ الطَّبَقَةِ قَانِعاً وَ مُعْتَرّاً فَاحْفَظِ اللَّهَ مَا اسْتَحْفَظَک مِنْ حَقِّهِ فِیهَا وَ اجْعَلْ لَهُمْ قِسْماً مِنْ غَلَّاتِ صَوَافِی الْإِسْلَامِ فِی کُلِّ بَلَدٍ فَإِنَّ لِلْأَقْصَی مِنْهُمْ مِثْلَ الَّذِی لِلْأَدْنَی وَ کُلًّا قَدِ اسْتَرْعَیْتَ حَقَّهُ فَلَا یَشْغَلَنَّک عَنْهُمْ نَظَرٌ فَإِنَّک لَا تُعْذَرُ بِتضییعِ الصَّغِیرِ لِإِحْکَامِک الْکَثِیرَ الْمُهِمَّ فَلَا تُشْخِصْ هَمَّک عَنْهُمْ وَ لَا تُصَعِّرْ خَدَّک لَهُم… (عبده، 1391، ج 3، ص 111)

«خدا را، خدا را، در باره طبقه پایین اجتماع، یعنی بینوایان و نیازمندان و تیره‌روزان و زمین‌گیر شدگانی که راه چاره‌ای ندارند؛ برخی از این قشرها دست طلب دراز می‌کنند و برخی دیگر از این کار خودداری می‌ورزند، لیکن تو- برای خدا- حقّی را که خداوند برای آنان مقرّر داشته و تو را نگاهبان آن قرار داده است به خوبی پاس دار، و بخشی از بیت‌المال خود را همراه با بخشی از محصولات زمین‌های غنائم اسلامی، در هر سرزمین، به ایشان اختصاص ده؛ و بدان که دور و نزدیک آنان در این بهره‌مندی با یک دیگر برابرند؛ پس حقّ همه را مراعات کن؛ و مبادا نعمت‌زدگی، تو را از این کار باز دارد، و بدان که پرداختن به انجام دادن وظایف بزرگ نمی‌تواند عذری برای نرسیدن به کارهای کوچک باشد، پس آنان را از نظر دور مدار و روی به ایشان ترش مکن…»

امام علی (ع) در نامه 53 نهج‌البلاغه می‌فرمایند:

تَفَقَّدْ أُمُورَ مَنْ لَا یَصِلُ إِلَیْک مِنْهُمْ مِمَّنْ تَقْتَحِمُهُ الْعُیُونُ وَ تَحْقِرُهُ الرِّجَالُ فَفَرِّغْ لِأُولَئِک ثِقَتَک مِنْ أَهْلِ الْخَشْیَةِ وَ التَّوَاضُعِ فَلْیَرْفَعْ إِلَیْک أُمُورَهُمْ- ثُمَّ اعْمَلْ فِیهِمْ بِالْإِعْذَارِ إِلَی اللَّهِ [سُبْحَانَهُ] یَوْمَ تَلْقَاهُ فَإِنَّ هَؤُلَاءِ مِنْ بَیْنِ الرَّعِیَّةِ أَحْوَجُ إِلَی الْإِنْصَافِ مِنْ غَیْرِهِمْ وَ کُلٌّ فَأَعْذِرْ إِلَی اللَّهِ فِی تَأْدِیَةِ حَقِّهِ إِلَیْه (عبده، 1391، ج 3،   ص 112)

«به کارهای آن دسته از ایشان (محرومان و مستضعفان) که به تو دسترس ندارند و (معمولاً) از نظر مردمان دور می‌مانند و تحقیر می‌شوند، خوب رسیدگی کن؛ و کسانی مطمئن را برای سامان دادن امور ایشان برگزین که از خدا بترسد و فروتن باشد. و آنان را مأمور کن تا تو را از احوال ایشان آگاه سازند. و چنان با ایشان رفتار کن، که عذری برای روبرو شدن با خدا در فردای قیامت داشته باشی! و بدان که اینان در میان افراد جامعه از همه بیشتر نیازمند انصاف‌اند؛ و با همه چنان کن که پرداختن حقّشان، در پیشگاه خدا، عذر خواه تو باشد.»

تَعَهَّدْ أَهْلَ الْیُتْمِ وَ ذَوِی الرِّقَّةِ فِی السِّنِ مِمَّنْ لَا حِیلَةَ لَهُ وَ لَا یَنْصِبُ لِلْمَسْأَلَةِ نَفْسَه (عبده، 1391، ج 3، ص 112)

«یتیمان را در عهده خود گیر، و با سالخوردگانی که بیچاره‌اند و به سؤال نمی‌پردازند نیز چنین کن.»

این‌ها سخنانی است که امام علی بن ابیطالب (ع)، به مالک اشتر نخعی می‌گوید، تا بدان گونه با مردم مصر عمل کند، در صورتی که مالک اشتر- با همه عظمت مقام- معصوم نیست، بلکه یکی از مسئولان برجسته حکومت اسلامی است، پس ملاک حاکمیت اسلامی این‌گونه ارزش‌ها و عملکردهاست، که در «عهدنامه» و همانندهای آن آمده است، نه این‌که تحقّق بخشی به آن‌ها تنها وظیفه امام معصوم (ع) است.

امام علی (ع) در نامه‌ای به قثم بن عباس، والی آن حضرت بر مکّه مکرّمه فرمودند:

لَا یَکُنْ لَک إِلَی النَّاسِ سَفِیرٌ إِلَّا لِسَانُک وَ لَا حَاجِبٌ إِلَّا وَجْهُک وَ لَا تَحْجُبَنَّ ذَا حَاجَةٍ عَنْ لِقَائِک (عبده، 1391، ج 3، ص 140)

مبادا که جز زبانت سخنگویی برای مردم داشته باشی، و جز چهره‌ات دربانی؛ و نکند که نیازمندی را از آمدن نزد خود محروم سازی.

حضرت (ع) در نامه‌ای به یکی از کارگزاران حکومت اسلامی فرمود:

اخْفِضْ لِلرَّعِیَّةِ جَنَاحَک وَ ابْسُطْ لَهُمْ وَجْهَک وَ أَلِنْ لَهُمْ جَانِبَک وَ آسِ بَیْنَهُمْ فِی اللَّحْظَةِ وَ النَّظْرَةِ وَ الْإِشَارَةِ وَ التَّحِیَّةِ حَتَّی لَا یَطْمَعَ الْعُظَمَاءُ فِی حَیْفِک وَ لَا یَیْأَسَ الضُّعَفَاءُ مِنْ عَدْلِک ‌(عبده، 1391، ج 3، ص 85)

«در برابر مردم فروتن باش، و آنان را با گشاده‌رویی و نرم‌خویی بپذیر، و با همگان (حتّی) در نگریستن و نظر انداختن و اشاره نمودن و سلام و علیک کردن، یکسان رفتار کن، تا بزرگان قوم به طمع ستم کردن بر ضعیفان نیفتند، و ضعیفان از دادگری تو نومید نشوند.»

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

سؤالات تحقیق

با توجه به آن چه ذکر شد سؤالات اصلی تحقیق عبارت‌اند از:

  • مفهوم و علل فقر از دیدگاه امیرالمؤمنین (ع) چیست؟
  • پیامدها و راه‌کارهای مبارزه با فقر از نظر امیرالمؤمنین (ع) چیست؟
  • راه‌کارهای فقرزدایی از جامعه امروز ایران با توجه به سیره و کلام امیرالمؤمنین (ع) کدام است؟

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

 

لینک متن کامل پایان نامه رشته جغرافیا با عنوان : راه‌کارهای مبارزه با فقر اقتصادی بر اساس کلام و سیره عملی امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) جهت الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت  با فرمت ورد