مدل قابلیت جذب دانش زهرا و جرج

قابلیت جذب دانش
 
 
 

 
شکل 2-9 مدل قابلیت جذب دانش کوهن و لونیتال
منبع : کوهن و لونیتال (1990)
آنان برای اولین بار ترکیب و ساختار قابلیت جذب فردی را بررسی کردند ، زیرا قابلیت جذب فردی واحدی اساسی است که قابلیت جذب سازمانی را در بر دارد . سپس بوسیله افزودن مکانیزم های سازمانی بین این دو نوع قابلیت جذب دانش تفاوت قائل شده اند (کوهن و لونیتال ، 1989و1990) . برطبق گفته کوهن و لونیتال (1990) قابلیت جذب فردی ، قابلیت جذب سازمانی را تشکیل می دهد . با این وجود قابلیت جذب سازمانی سازمان ها ، به سادگی حاصل قابلیت جذب فردی نیست . آنان معتقدند که با توجه به قابلیت جذب سازمانی ، سیستم های ارتباطی بین محیط خارجی و سازمان و هم چنین در بین زیرمجموعه های سازمان نیاز به توجه دارد .
2-11-2 مدل قابلیت جذب دانش زهرا و جرج
زهرا و جرج (2002) یک چشم انداز پویا[109] برای بررسی قابلیت جذب دانش اتخاذ کرده اند . آنان بیان کرده اند که قابلیت جذب یک قابلیت پویاست که وابسته به یادگیری می باشد و منبع با اهمیتی در جهت ایجاد و حفظ مزیت رقابتی برای سازمان ها به شمار می رود . آنان بعداً مدل قابلیت جذب دانش  را به دو بعد تقسیم کردند : 1- قابلیت جذب بالقوه 2- قابلیت جذب بالفعل . قابلیت جذب بالقوه بر قابلیت های کسب و درونی سازی دانش در سازمان ها دلالت دارد . در حالی که قابلیت جذب بالفعل بر توانایی سازمان ها به منظور تبدیل و کاربرد دانش دلالت دارد . این چهار بعد یعنی کسب ، درونی سازی ، تبدیل و کاربرد ، قابلیت جذب پویا را در بر دارند . شکل 2-10 مدل ارائه شده توسط آنان را ارائه می دهد .
 
 
 
 
 
 
 
شکل 2-10 مدل قابلیت جذب دانش زهرا و جرج
منبع : زهرا و جرج(2002)
زهرا و جرج (2002) معتقدند که قابلیت جذب بالقوه و بالفعل ، هر کدام به شکل متفاوتی به کسب مزیت رقابتی برای سازمان ها کمک می کنند . این دو شکل از قابلیت جذب اصول و عملکردهای متفاوتی به منظور توسعه وکسب مزیت رقابتی برای سازمان ها دارند . مدلی که بوسیله زهرا و جرج تدوین شد مبنای کار بسیاری از مطالعات در این زمینه قرار گرفت تا درک بهتری نسبت به این مفهوم داشته باشند . ولی با این وجود مدل آنان توسط تعدادی از پژوهشگران مورد انتقاد قرار گرفته است .
2-11-3 مدل قابلیت جذب دانش منبیوا و همکاران
منبیوا و همکاران (2003) در مقاله خود ، قابلیت جذب دانش را بوسیله تأکید بر انگیزش کارکنان  و توانایی کارکنان به عنوان جنبه های مهم قابلیت جذب دانش بررسی کردند . بر همین اساس آنان مدلی در این زمینه طراحی کردند که در آن اهمیت قابلیت جذب دانش را بر انتقال دانش[110] بررسی می کرد . به عبارت دیگر هدف آنان از طراحی این مدل ، بررسی قابلیت سازمان ها به منظور کاربرد و بهره برداری از دانشی که قبلاً کسب شده بود . قابلیت جذب دانش ، مفهومی است که در سطح سازمان قرار دارد و بسیار وابسته به کارکنان می باشد . در این مدل قابلیت جذب دانش دارای دو بعد است که عبارتند از : دانش پیشین[111] (توانایی کارکنان) و شدت تلاش[112] (انگیزش کارکنان) . این دو بعد مهم انتقال دانش داخلی در سازمان را تسهیل کرده و توسعه می دهند . دانش پیشین بر دانش دردسترس واحدهای فردی موجود در چارچوب سازمان دلالت دارد . بنابراین توانایی کارکنان عبارت است از سوابق آموزشی و مهارت های شغلی کسب شده که دانش پیشین را تشکیل داده و سازمان نیاز دارد تا این دانش را درونی سازی کرده و آن را به کار گیرد .
به منظور استفاده از دانش پیشین نیاز به سطح مطمئنی از آرمان سازمانی است که بوسیله تلاش های نوآورانه سازمان مشخص می گردد . بر طبق گفته کیم (2001) به نقل از منبیوا و همکاران (2003 )شدت تلاش ، دلالت دارد بر مقداری از انرژی که بوسیله اعضای سازمان در جهت حل کردن مسائل سازمان مصرف می شود . مفهوم شدت تلاش کارکنان به خوبی در تئوری های فرآیند شناختی مانند تئوری انتظار- ارزش[113] در زمینه انگیزش کاری بررسی شده است . کارکنان دارای انگیزه دوست دارند تا به اثربخشی سازمان کمک کنند . حتی با این وجود ، سازمان ممکن است افرادی با قابلیت بالا به منظور یادگیری داشته باشد . شدت تلاش عبارت است از توانایی برای استفاده از دانش جذب شده . در صورتی که انگیزش کارکنان کاهش یابد یا از بین برود آنگاه میزان استفاده از دانش جذب شده پائین خواهد آمد بنابراین انگیزش کارکنان عبارت است از توانایی انجام فعالیتی که معمولاً بیانگر پتانسیلی برای انجام بعضی از وظایف به صورت اثربخش از طریق انگیزه های فردی است ، دانش پیشین (توانایی کارکنان) و شدت تلاش ایجاد شده بوسیله سازمان ( انگیزش کارکنان ) با مفاهیم قابلیت جذب بالقوه و بالفعل مرتبط هستند ، دلیل این ادعا این است که قابلیت جذب بالقوه ، توانایی بالای کارکنان را می طلبد در مقابل قابلیت جذب بالفعل ، انگیزش بالای کارکنان را می طلبد (منبیوا و همکاران ، 2003) . شکل 2-11 مدل ارائه شده توسط آنان را ارائه می دهد .

Author: 99

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *